2026 оны 1-р сарын 31-нд Мьянмарын цэргийн дэглэмийн дэмжлэгтэй Намын эв нэгдэл, хөгжлийн нам (USDP) парламентын хоёр танхимд олонхийн суудал авч, сонгуулийн ялагч боллоо. Гэвч энэ сонгууль нь иргэний дайны нөхцөлд, хүний эрхийн ноцтой зөрчлүүдийн дор зохион байгуулагдсан нь олон улсын шүүмжлэлд өртөөд байна.
Сонгууль 2025 оны 12-р сарын 28-наас 2026 оны 1-р сарын 25-ны хооронд гурван үе шаттайгаар явагдсан бөгөөд нийт 330 тойргийн 263-д нь санал хураалт явагдсан байна. Үлдсэн тойргууд нь зэвсэгт мөргөлдөөн, аюулгүй байдлын шалтгаанаар санал хураалтаас хасагджээ. Сонгуулийн явцад цэргийн хүчний агаарын цохилт, айлган сүрдүүлэлт, сөрөг хүчний нам, этгээдүүдийн оролцоог хориглох зэрэг үйлдлүүд гарсан нь сонгуулийн шударга байдалд эргэлзээ төрүүлж байна.
НҮБ-ын Хүний эрхийн дээд комиссар Волкер Тюрк сонгуулийг хүний эрхийн үндсэн зарчмуудыг зөрчсөн, нийгмийн хагарал, хүчирхийллийг нэмэгдүүлсэн үйл явдал хэмээн шүүмжилжээ. Сонгуулийн үеэр 170 энгийн иргэн агаарын цохилтод өртөн амиа алдсан бөгөөд 400 гаруй хүн баривчлагдсан байна. Мөн олон тооны сөрөг хүчний намууд, түүний дотор Аун Сан Су Чигийн удирдсан Үндэсний ардчиллын нам (NLD) татан буугдсан нь сонгуулийн өрсөлдөөнт байдлыг алдагдуулжээ.
Мьянмарын цэргийн дэглэмийн удирдагч Мин Аун Хлайн сонгуулийг ардчилалд шилжих алхам хэмээн тодорхойлсон ч, олон улсын ажиглагчид болон хүний эрхийн байгууллагууд үүнийг хүчирхийлэл, айдас дээр суурилсан, хуурамч үйл явц гэж үзэж байна. Сонгуулийн ирц өмнөх сонгуулиудтай харьцуулахад буурч, 55 хувьтай байсан нь иргэдийн итгэл алдарсны илрэл гэж ажиглагчид дүгнэжээ.
Мьянмарын улс төрийн хямрал, хүний эрхийн зөрчил нь бүс нутгийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж, олон улсын хамтын нийгэмлэгийн анхаарлыг татаж байна. НҮБ болон бусад байгууллагууд Мьянмарын ард түмний эрхийг хамгаалах, ардчиллыг сэргээх чиглэлээр илүү идэвхтэй оролцохыг уриалж байна.
Эх сурвалжууд: Reuters
Сэтгэгдэл бичих