“Intellinews”: Стан орнуудын болон Монголын эдийн засгийн 2026 оны төлөв

Төв Азийн орнууд болон Монголын эдийн засгийн төлвийн талаар “Intellinews” онцолжээ.

Киргиз

Киргиз улсад популист-үндсэрхэг Ерөнхийлөгч Садыр Жапаровын хэрэгжүүлсэн Кремлийн дарангуйлагч бодлогыг авторитар хяналт, дарангуйлал болгон ашиглаж байгаа нь Владимир Путиний “Мини хувилбар” шиг харагдах болсон. Гэсэн хэдий ч Жапаровын Киргиз улс эдийн засгийн өсөлттэй байгаа түүний “бар эдийн засаг” нь зарим талаараа Орос руу илгээсэн хориг арга хэмжээг бууруулсан экспорт, реэкспорт, мөн мега төслүүдэд асар их зардал гаргасан зэрэгтэй холбоотой бөгөөд энэ бүхэн нь 2027-ны нэгдүгээр сард болох Ерөнхийлөгчийн санал асуулгаар дахин сонгогдох саадгүй замыг тавина гэдэгт итгэлтэй байна.

Тажикистаныг 33 жил тэргүүлсэн Эмомали Рахмон урьдын адил “төмөр нударга”-тай хэвээр байна. Өнгөрсөн жил түүний харгис хэрцгий хяналтыг чангатгаж “цэвэрлэгээ” хийсэн нь Рахмон өөрийн хүү, Душанбе хотын захирагч Рустам Эмомалигийн залгамж халааг авах бэлтгэл ажлын нэг хэсэг байж магадгүй юм.

Рахмоныг сүүлийн үед Путин дэмжиж байсан. Өнгөрсөн онд Хятад Оросыг гүйцэж, Тажикистан улсын худалдааны номер нэг түнш болсон. 2025 онд тус улс дахин эрчимтэй өсөлттэй байсан ч хөдөлмөрийн цагаачдын мөнгөн гуйвуулгаас хамааралтай эдийн засгийн загвараас татгалзах шаардлагатай гэсэн олон улсын санхүүгийн байгууллагуудын анхааруулга улам бүр чангарч байна.

Туркменистан
Туркменистанаас эдийн засгийн талаар мэдээлэл маш бага байгаа ч Бээжин хийн олборлолтоороо тус улсын цорын ганц чухал хэрэглэгч хэвээр байгаа, ялангуяа Орос Хятад руу хий экспортлоход чухал байр суурь эзлэхийг хичээж байгаа энэ үед Ашхабад улам их санаа зовж байгаа нь тодорхой байна. Туркмений хийг Пакистан руу тээвэрлэх нь Афганистаны аюулгүй байдлын нөхцөл байдал, Пакистан-Афганистаны харилцаанд сөргөөр нөлөөлж байгаа тул биелшгүй мөрөөдөл хэвээр байгаа юм.

Монгол

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Гомбожавын Занданшатар 2025 онд эрх баригч нам хоорондын тэмцлийн дунд түүнийг унагах оролдлогоос “амьд” гарч чадсан. Өнгөрсөн арваннэгдүгээр сард МАН-ын хурцадмал байдлыг намжаах зорилгоор УИХ-ын шинэ дарга Н.Учралыг томилсон.

Энэ жил Засгийн газар болон Англи-Австралийн уул уурхайн аварга Рио Тинтогийн хооронд мөргөлдөөн гарч болзошгүй. Олон тэрбум ам.долларын өртөгтэй Оюутолгойн зэс, алтны уурхайн ашиглалтын талаар Монгол Улс илүү сайн тохиролцоо хийхийг хүсч байна. Энэ асуудлыг шийдвэрлэх олон нийтийн сонсголыг эхлүүлсэн. Монгол ч мөн адил ОХУ-аас газрын тосны бүтээгдэхүүний хараат байдлаа зогсоохоор яарч байна. Энэтхэгийн компаниуд түргэвчилсэн барилгын төлөвлөгөөний дагуу тус улсад анхны газрын тос боловсруулах үйлдвэрээ барьж байна.

Монголын эдийн засгийн өсөлт нь тус улс хэр хэмжээний нүүрс болон бусад ашигт малтмал, тухайлбал, хөрш Хятад руу экспортлох боломжтой байгаагаас ихээхэн хамааралтай. Урт хугацааны хувьд эдийн засгийн ийм загвар нь бодитой харагдахгүй байгаа тул шинжээчид Монгол Улс эдийн засгийг төрөлжүүлэх чиглэлээр хангалттай хурдацтай ахиц дэвшил гаргаж байгаа эсэхэд анхаарлаа хандуулж байна.

https://www.intellinews.com/outlook-small-stans-and-mongolia-2026-419267/