2025 оны 11-р сарын 11-нд нарны идэвхтэй бүс AR4274–аас X5.1 зэрэглэлийн хүчтэй дэлбэрэлт гарч, сансрын цаг агаар огцом эрчимжлээ. Европын Сансрын Агентлаг (ESA)-ийн мэдээлснээр дэлбэрэлт 10:04 UTC-т бүртгэгдсэн бөгөөд үүнээс нэг цаг хүрэхгүй хугацаанд корональ массын томоохон дэлбэрэлт (CME) ажиглагдсан байна. Тус CME нь 1500 км/с орчим хурдаар гадагш тархаж, дэлхий рүү чиглэх боломж өндөртэй гэж мэргэжилтнүүд анхааруулжээ. Нарны ийм төрлийн X-ангиллын дэлбэрэлт нь дээд эрчимтэй ангилалд тооцогддог бөгөөд дэлхий орчмын соронзон орон, хиймэл дагуулын ажиллагаа, радио холбоонд шууд нөлөөлөх боломжтой.
Дэлбэрэлтийн дараахан Европ болон Африк тивийн өргөн бүсэд богино долгионы радио харилцаанд R3 зэрэглэлийн тасалдал үүссэн гэж Space Weather Prediction Center (NOAA)-ийн шинжээчид мэдээлэв. Газар доорх соронзон хэмжилтүүд мөн огцом өсөж, геомагнитын идэвхжил G4 буюу “хүнд” түвшинд хүрэх магадлалтайг ESA онцоллоо. Ийм үед нислэгийн өндөр замын чиглэлд навигацийн доголдол, нисэх багийн нарны цацрагийн ачаалал нэмэгдэх, агаарын хөлгийн холбоо тасалдах зэрэг эрсдэл дагалддаг. Сансрын хиймэл дагуул болон GPS системүүдийн тогтвортой ажиллагаанд түр зуурын доголдол үүсэх боломжтой бөгөөд цахилгаан дамжуулах сүлжээ өндөр өргөрөгийн орнуудад саатал ажиглагдаж болзошгүй байна.
Мэргэжилтнүүдийн хэлснээр, CME-ийн чиглэл болон хурдыг харгалзан үзвэл дэлхийд нөлөөлөх урвал ойрын өдрүүдэд ажиглагдаж эхэлж магадгүй бөгөөд үүнээс шалтгаалан хойд өргөргийн бүсүүдэд туйлын гэрэл эрчимтэй үзэгдэх нөхцөл бүрдэх төлөвтэй байна. Solar Cycle 25 идэвхжлийн дээд цэгт хүрч байгаа энэ үед нарны толбын тоо нэмэгдэж, өндөр ангиллын дэлбэрэлтүүд ойр давтамжтай гарах хандлагатай байгааг судлаачид сануулж байна. Тиймээс сансрын технологи ашигладаг байгууллагууд, навигацийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, цахилгаан эрчим хүчний системийн хяналтын төвүүд ойрын өдрүүдэд хяналтаа чангатгах шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд зөвлөв
Эх сурвалж: European Space Agency (ESA), 2025. Space Weather Monitoring Updates
Сэтгэгдэл бичих