Сүүлийн жилүүдэд хиймэл оюун (AI) технологи хурдтай хөгжиж, олон төсөл, системд нэгтгэгдэж байгаа ч үүний хажуугаар кибер орчинд AI-ээр зохион байгуулсан халдлага, кибер дайралтууд огцом нэмэгдэж байгааг мэргэжилтнүүд онцолж байна
Олон улсын мэдээллийн аюулгүй байдлын шинжээчдийн тайланд дурдсанаар, 2025 онд байгууллагууд дээрх халдлагын давтамж өмнөх жилүүдээс ойролцоогоор 75 %-иар ихэссэнгэжээ. Энэ нь энгийн “фишинг”, “малвер” гэх уламжлалт довтолгоонуудын оронд, AI-ээр удирддаг, автоматжуулсан, тархалт өргөнтэй, илрүүлэхэд хэцүү халдлагууд давамгайлж байгааг илтгэдэг.
Түүнчлэн халдагчид AI-ийг ашиглан “сунжирсан (persistent)” халдлага, өгөгдөлд нэвтрэх, системийн түнш байгууллагууд руу тархалт хийх, эсвэл физик дэд бүтцийн удирдлагыг зориуд доройтуулах зэрэг цогц, нарийн төлөвлөгөөтэй ажиллагааг түлхүү хэрэгжүүлж байна.
AI-ээр дэмжигдсэн халдлагууд нь зөвхөн хэсэг компанийн өгөгдөл “хулгайлах” төдий биш:
-
Зарим тохиолдолд цахилгаан, ус, харилцаа холбоо зэрэг үндсэн дэд бүтцийг онилон халдаж, тухайн бүс нутгийн амьдрал, үйл ажиллагааг удаан хугацаагаар зогсоох эрсдэлтэй болжээ.
-
Байгууллагуудын санхүү, нууц мэдээлэл, хэрэглэгчийн өгөгдөл хадгалах системүүд гэмтэж, хувийн мэдээллийн алдагдал, хулгайн эрсдэл нэмэгдэж байна.
-
Аюулгүй байдлын стандарт, хяналтын тогтолцоог шинэчлэх шаардлага улам тод болж, их хэмжээний хөрөнгө, хүн хүч шаарддаг болсон тул жижиг, дунд байгууллагууд илүү эмзэг болжээ.Мэргэжилтнүүдийн тайлбарласнаар:
«AI-ийн боломжуудыг хүмүүс зөв ашиглавал нээлт, бүтээл, дэвшил. Гэвч зарим нь энэ хүчирхэг хэрэгслийг олон хүний амьдрал, нийгмийн тогтвортой байдалд заналхийлсэн халдлагад ашиглаж эхэллээ» гэжээ.
Тэд ирээдүйд энэхүү асуудал улам дордох төлөвтэй гэж анхааруулсан бөгөөд — хувь хүмүүс, компани байгууллагууд, засгийн газрууд нь — кибер аюулгүй байдлын чадавх, арга техникээ түргэн шуурхай сайжруулах шаардлагатай гэж зөвлөж байна.
Олон улс, олон улсын байгууллагууд
-
AI-ээр өдөөгдсөн кибер халдлагын эсрэг хуулийн орчин шинэчлэх,
-
Кибер хамгаалалтын стандарт, хяналтыг чангатгах,
-
Компани, дэд бүтцүүдэд ёс зүйн код, хариуцлагын систем нэвтрүүлэх,
-
Технологийн хөгжлийг дэмжихийн зэрэгцээ аюулгүй байдлын сургалт, шинжилгээ,
-
Олон талт хамтын ажиллагаа, мэдээлэл солилцоог өргөжүүлэх шаардлагатай гэж үзэж байна.
AI хүний амьдралыг хөнгөвчлөх, шинжлэх ухаан, техник, ухаалаг системүүдийг хөгжүүлэх асар хүчирхэг хэрэгсэл. Гэвч хэрэв энэ хүчийг зөв хянаж, хамгаалахгүй бол дэлхий даяар кибер аюул, мэдээллийн сорилт, дэд бүтцийн эмзэг байдал, нийгмийн цочрол гэх том эрсдэл үүсгэж болзошгүй.
Ийм учраас хувь хүн, байгууллага, засаг захиргаа бүгд нэгдэж, аюулгүй, хариуцлагатай, мэдрэмжтэй хандлага баримталж, шинэ нөхцөлд оновчтой бэлтгэлтэй байх нь чухал юм.
эх сурвалж: ТechBusinessNews Australia, 2025.12.07
Сэтгэгдэл бичих