Судлаачид нарны гэрлийг ашиглан уснаас устөрөгч гаргах шинэ төрлийн реактор бүтээж, цэвэр эрчим хүчний салбарт томоохон дэвшил гаргасан байна. Энэ технологи нь нарны гэрлээр усны молекулыг задлан, устөрөгч ялгаруулах замаар шатахуунтай дүйцэхүйц энерги гаргах боломжтойг харуулжээ.
Шинэ төрлийн нарны реактор нь уламжлалт нарны хавтангаас ялгаатайгаар, фотоэлектрохимийн урвалаар усны H₂O молекулыг устөрөгч (H₂) ба хүчилтөрөгч (O₂) болгон задлах зарчим дээр ажилладаг.
Судлаачдын хэлснээр нарны гэрлийн энергийг 90 °C орчим халуунд төвлөрүүлж, титанийн диоксид ба цайрын исэл бүхий катализаторын тусламжтайгаар өндөр үр ашигтай устөрөгч ялгаруулж чадсан байна.
Устөрөгч нь шатах үед нүүрстөрөгчийн ялгарал үүсгэдэггүй тул дэлхийн дулаарлыг бууруулах, уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг тэмцэлд чухал түлхүүр болж байгаа юм.
Энэхүү нээлт нь ирээдүйд цахилгаан станц, автомашин, үйлдвэрийн хэрэглээнд устөрөгчийн түлшийг өргөн ашиглах замыг нээж байна.
Шинжээчдийн тооцоолсноор, ийм реакторуудыг ашигласнаар одоо хэрэглэж буй нүүрсний станцуудын 60%-ийг цэвэр устөрөгчийн үйлдвэрлэлээр орлуулах боломжтой гэнэ. Судалгаанд дараах улсууд оролцжээ.
-
ETH Zurich (Швейцарь) — Нарны гэрлийн төвлөрлийн оптик системийг боловсруулсан
-
MIT (АНУ) — Катализаторын бүтэц, химийн процессийг загварчилсан
-
Kyoto University (Япон) — Туршилтын реакторыг үйлдвэрлэлийн орчинд туршиж эхэлсэн
-
European Hydrogen Alliance (ЕХ) — Энэхүү технологийг 2030 он гэхэд устөрөгчийн түлшний үндсэн эх үүсвэр болгох төлөвлөгөө гаргаж байна.Монгол улс нарны цацрагийн нөөцөөрөө дэлхийд тэргүүлэгч орнуудын нэг. Энэ төрлийн технологийг нутагшуулах замаар цахилгаан хангамжийг дотооддоо бүрэн шийдэх, нүүрсний хэрэглээг бууруулах, утааг эрс багасгах боломжтой гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.
Мөн устөрөгч экспортлох “ногоон эрчим хүчний эдийн засаг” хөгжүүлэх суурь ч болох юм.Монголд хурдан ийм цахилгааны эх үүсвэртэй болвол бид ч жаргалтай улсын иргэд болох нь ээ.
Сэтгэгдэл бичих