Монголд хууль үйлчилдэг үү, эсвэл эрх мэдэлтэй нэгний үг л хууль болчихсон уу гэх асуулт сүүлийн үед улам тод сонсогдох боллоо.
Х.Нямбаатар нийслэлийн өмчийг “эргүүлэн авч байна” гэх сүржин мэдэгдэл хийж, “Өргөө” зочид буудлыг хотын мэдэлд бүртгүүлсэн гэж зарласан. Гэвч энэ мэдэгдлийн цаана бодит байдал огт өөр зураглалтай байна.
Үнэндээ Дун өргөө ХХК нь хувийн хэвшил болон нийслэлийн хамтарсан өмчлөлийн компани хэвээр байж, өмч шилжүүлэх асуудал эцэслэгдээгүй, хоёр тал хэлэлцээрийн шатанд явж байжээ. Өөрөөр хэлбэл, “буцаан авсан” гэхээс илүү “буцаан авах гэж оролдож буй” шатанд байсан гэсэн үг.
Шүүхийн шийдвэрийг “товчилж” хэрэгжүүлэв үү?
Улсын Дээд шүүх-ийн тогтоол тодорхой:
талуудын оруулсан хөрөнгө, ногдол ашиг, өнөөгийн үнэлгээг харгалзан, тэнцвэртэй байдлаар асуудлыг шийдвэрлэх ёстой.
Гэтэл энэ процессыг бүрэн дуусгалгүйгээр өмчийг шууд “нийслэлийн өмч” болгон бүртгэсэн нь шүүхийн шийдвэрийг “хялбарчилж”, бүр зарим талаараа үл тоомсорлосон үйлдэл биш гэж үү?
Хууль дээдлэх ёстой төр өөрөө шүүхийн шийдвэрийг дутуу хэрэгжүүлдэг бол маргааш хэн хуульд итгэх вэ?
Бүртгэлийн сангаас “алга болсон” компани
Хамгийн ноцтой нь Дун өргөө ХХК-ийн мэдээлэл улсын бүртгэлийн сангаас гэнэт алга болсон явдал.
Компанийг:
- татан буулгасан уу? Үгүй
- бүртгэлээс албан ёсоор хассан уу? Үгүй
Гэтэл мэдээлэл нь устсан.
Энэ нь Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хууль-ийн наад захын зарчмыг зөрчсөн байж болзошгүй. Хуульд заасан үндэслэлгүйгээр хуулийн этгээдийг “алга болгодог” практик тогтвол маргааш хэний бизнес, хэний өмч ийм хувь заяа хүлээх вэ?
Сонсох ёстой хүнийг “сонссонгүй”
Төрийн байгууллага шийдвэр гаргахдаа нөлөөлөлд өртөх этгээдэд тайлбар өгөх боломж олгох ёстой. Энэ бол Захиргааны ерөнхий хууль-ийн үндсэн зарчим.
Гэвч 75 хувийн хувьцаа эзэмшигчид ийм боломж олгогдоогүй гэх мэдээлэл байна.
Хэрэв энэ үнэн бол асуудал нэг компанийн маргаанаас давж, төрийн шийдвэр гаргах соёл, хууль хэрэгжүүлэх чадвартай холбоотой ноцтой дохио болж хувирна.
Улс төрийн оноо авах уу, эсвэл эрх зүйн хямрал уу?
“Алдагдсан өмчийг буцаан авлаа” гэх уриа олон нийтэд таалагдах нь гарцаагүй. Гэвч энэ урианы цаана:
- шүүхийн шийдвэр дутуу хэрэгжсэн
- бүртгэлийн мэдээлэл учир битүүлгээр устсан
- хувийн хэвшлийн эрх ашиг үл тоогдсон
байвал энэ нь шударга ёсны ялалт биш, харин улс төрийн оноо цуглуулах оролдлого болж хувирна.
Төр хууль зөрчиж “зөв” зүйл хийж болно гэж үзэх тэр мөчөөс эхлэн хууль өөрөө утгаа алддаг.
Сэтгэгдэл бичих