Монгол зурхайн уламжлалд шинэ жилийн өнгө төрхийг “Шороон үхэр, Үхэр хариулаач”-ийн зурлагаар бэлгэдэн тодорхойлдог заншил бий. Энэхүү зурлага нь тухайн жилийн цаг уур, нийгэм, хүн амьтан, мал сүргийн ерөнхий төлөв байдлыг дүрслэлээр илэрхийлдэг онцлогтой.
Энэ удаагийн зурхайн зурлагаар Гал морин жилийг “Өвчин үгүй амгалан” хэмээн тодотгосон нь нийтэд томоохон халдварт өвчин багатай, харьцангуй тайван жил байх ерөөлтэйг илтгэж буй. Харин “хааны засаг чангармуй” хэмээсэн нь төр засгийн бодлого, хууль журам чангарах, зохион байгуулалт, хяналт сайжрахыг бэлгэдсэн утгатай аж.
Цаг уур, байгалийн төлөв
Шороон үхрийн дүрслэлд амаа ангайж, сүүлээ зүүн тийш шарвасан байдлаар зурсан нь салхи шуурга, аадар бороо, мөндөр үе үе орохыг зөгнөсөн хэмээн үздэг. Зурхайн тайлалд:
-
Өвс ургамал, ногоо дунд зэрэг сайн ургах,
-
Жилийн дунд үед бага зэрэг гандуу байх,
-
Харин жилийн сүүлээр хур тундас нэмэгдэх төлөвтэй гэжээ.
Мөн халуунтай холбоотой өвчин гарах нигууртай хэмээн сануулсан нь иргэдийг эрүүл мэнддээ анхаарахыг зөвлөсөн бэлгэдэл хэмээн зурхайчид тайлбарладаг.
Нийгэм, хүний амьдралын өнгө
Үхэр хариулаачийг улаан дээлтэй, хөх бүстэй, яаран гүйж буй идэр залуугаар дүрсэлсэн нь нийгэмд хөдөлгөөн ихсэж, ажил амьдрал эрчимтэй өрнөхийг илтгэнэ. Зурхайн зурлагаар:
-
Мал сүрэгт ээлтэй,
-
Ерөнхий эдийн засаг, нийгэмд бага зэргийн савлагаа ажиглагдах,
-
Идэр залууст боломж илүү,
-
Нялхаст дунд зэрэг,
-
Харин ахмад настнууд биеэ энхрийлж, эрүүл мэнддээ онцгойлон анхаарахыг зөвлөжээ.
Махбодын бэлгэдэл
Шороон үхрийн толгой, бие улаан, эвэр сүүл шар, дөрвөн шийр цагаан гэх мэт өнгөний хослол нь гал, шороо, металл махбод хосолсон жил болохыг илтгэдэг. Үүнийг зурхайд улс орон суурь ерөөлтэй, тогтвортой байх боловч хаврын эхэн саруудад хуурайшилт ажиглагдаж болзошгүй хэмээн тайлбарладаг байна.
Ийнхүү уламжлалт зурхайн зурлагаас харахад Гал морин жил нь эхэн үедээ бага зэрэг гандуу, нийгэмд тодорхой савлагаатай ч мал сүрэгт ээлтэй, залууст боломж нээгдсэн, жилийн төгсгөлд хур тундас нэмэгдэн тогтворжих төлөвтэй жил хэмээн бэлгэдэн зөгнөжээ.
Сэтгэгдэл бичих