Ойрх Дорнодод үүсээд буй АНУ-Ираны зэвсэгт мөргөлдөөн эхэлснээс хойш хоёр долоо хоногоос давж, бүс нутгийн аюулгүй байдлыг доргиосон томоохон геополитикийн хямрал болон өргөжөөд байна. Цэргийн ажиллагаа 2026 оны хоёрдугаар сарын 28-нд эхэлсэн бөгөөд одоогоор гурав дахь долоо хоногтоо үргэлжилж, Персийн булан орчмын хэд хэдэн улс шууд болон шууд бус байдлаар нөлөөлөлд өртөөд байна.
Мөргөлдөөн АНУ болон Израилын зэвсэгт хүчний хамтарсан агаарын цохилтоор эхэлсэн. Эхний шатанд Ираны цэргийн бааз, пуужингийн агуулах, агаарын довтолгооноос хамгаалах систем, цөмийн хөтөлбөртэй холбоотой гэж үзсэн байгууламжуудыг чиглэсэн довтолгоо хийгджээ.
АНУ-ын талын мэдээлснээр уг ажиллагааны зорилго нь Ираны баллистик пуужингийн хүчин чадал болон бүс нутгийн аюулгүй байдалд заналхийлж болзошгүй цэргийн дэд бүтцийг сулруулах явдал байсан юм.
Довтолгооны дараа Иран Израил болон Персийн булангийн бүсэд байрлах АНУ-ын цэргийн баазууд руу пуужин, дроноор хариу довтолгоо хийжээ.
Зарим пуужинг бүс нутгийн агаарын довтолгооноос хамгаалах системүүд агаарт устгасан боловч тодорхой хэмжээний хохирол гарсан тухай мэдээллүүд байна. Мөн Персийн булангийн бүсэд байрлах нефтийн дэд бүтцүүд болон тээврийн зангилаануудын аюулгүй байдалд заналхийлэл нэмэгдсэн байна.
Сүүлийн өдрүүдэд мөргөлдөөн зөвхөн хоёр улсын хоорондох цэргийн ажиллагаанаас давж, бүс нутгийн аюулгүй байдлын өргөн хүрээний хямрал болж хувирч эхэлжээ.
АНУ Ираны стратегийн зарим цэргийн байгууламж руу дахин агаарын цохилт өгсөн тухай мэдээлэл гарсан бол Иран Ормузын хоолой орчимд цэргийн бэлэн байдлаа нэмэгдүүлсэн байна.
Ормузын хоолой нь дэлхийн нефтийн тээврийн гол зангилаа бөгөөд энэ бүсэд үүссэн аливаа хурцадмал байдал дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд шууд нөлөөлөх эрсдэлтэй.
Албан ёсны тоо баримтууд зөрүүтэй байгаа ч мөргөлдөөний улмаас Иранд олон зуун хүн амь үрэгдэж, цэргийн болон иргэний дэд бүтцэд хохирол учирсан талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээлж байна.
Израил болон бүс нутгийн зарим улсад пуужингийн довтолгооноос үүдэлтэй гэмтэл, барилга байгууламжийн эвдрэл бүртгэгдсэн байна.
Ойрх Дорнодод үүссэн энэхүү мөргөлдөөн дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд нөлөөлж эхэлжээ. Ормузын хоолойгоор дэлхийн газрын тосны тээвэрлэлтийн томоохон хувь дамжин өнгөрдөг бөгөөд уг бүсэд үүссэн аюулгүй байдлын эрсдэл нефтийн үнийг өсгөх шалтгаан болж байна.
Зарим улс стратегийн нефтийн нөөцөө зах зээлд гаргах шийдвэр гаргасан бол шатахууны үнийн огцом өсөлтөөс сэргийлэх бодлогын арга хэмжээг авч эхэлсэн байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар АНУ-Ираны мөргөлдөөн ойрын хугацаанд намжих төлөв ажиглагдахгүй байгаа бөгөөд бүс нутгийн аюулгүй байдлын тэнцвэрт байдалд ноцтой сорилт учруулж байна. Хэрэв цэргийн ажиллагаа үргэлжилбэл Ойрх Дорнодын бүс нутагт илүү өргөн хүрээний дайн болон даамжрах эрсдэлтэй хэвээр байна.
Сэтгэгдэл бичих