Беларусийн хүний эрхийн нэрт тэмцэгч, Нобелийн энх тайвны шагналт Алесь Бяляцкий олон жилийн хорих ялын дараа суллагдаж, эрх чөлөөнд гарсныхаа дараах анхны ярилцлагаа олон улсын хэвлэлд өглөө. Тэрбээр шоронд өнгөрүүлсэн он жилүүд, дарамт шахалт, хүний эрхийн нөхцөл байдлын талаар дэлгэрэнгүй ярьсан нь дэлхийн анхаарлыг дахин татаж байна.
Алесь Бяляцкий нь Беларусийн хүний эрхийн “Вясна” төвийг үүсгэн байгуулагч бөгөөд 2022 онд хүний эрх, ардчиллын төлөө тууштай тэмцсэн үйл хэргээрээ Нобелийн энх тайвны шагнал хүртсэн юм. Гэвч уг шагналыг авах үедээ тэр аль хэдийн Беларусийн эрх баригчдын зүгээс “татвараас зайлсхийсэн” гэх үндэслэлээр яллагдан, хатуу дэглэмтэй хорих ангид хоригдож байсан билээ. Олон улсын хүний эрхийн байгууллагууд уг ялыг улс төрийн зорилготой, хэлмэгдүүлэлт хэмээн удаа дараа шүүмжилж байсан юм.
Суллагдсаны дараах ярилцлагадаа Бяляцкий “шоронд хүний нэр төрийг үгүйсгэсэн нөхцөл байдал өдөр тутам үргэлжилдэг” хэмээн өгүүлээд, хоригдлуудыг мэдээллээс тусгаарлах, сэтгэл зүйн дарамт үзүүлэх нь түгээмэл байсныг онцолжээ. Гэсэн ч тэрээр “хүний эрхийн төлөө тэмцэл шоронгийн хаалгаар дуусдаггүй” хэмээн мэдэгдэж, үйл хэрэгтээ дахин оролцохоо илэрхийлсэн байна.
Түүний суллагдсаныг НҮБ, Европын холбоо, Amnesty International, Human Rights Watch зэрэг байгууллагууд сайшаан хүлээн авч, Беларусийн засгийн газрыг бусад улс төрийн хоригдлуудыг суллах-ыг уриалжээ. Одоогийн байдлаар Беларусид хэдэн зуун улс төрийн хоригдол хоригдсоор байгаа гэж хүний эрхийн байгууллагууд мэдээлдэг.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар, Алесь Бяляцкий суллагдсан явдал нь Беларусийн дотоод нөхцөл байдалд бодит өөрчлөлт гарсны илрэл гэхээсээ илүүтэй олон улсын шахалт, анхаарлын үр дүн байж магадгүй байна. Гэсэн ч энэ нь хүний эрхийн асуудал дэлхийн анхаарлын төвөөс гараагүйг харуулсан чухал дохио хэмээн үнэлэгдэж байна.
Сэтгэгдэл бичих