Олон улсын эрдэмтдийн хамтарсан судалгаагаар Арктикийн бүс нутагт, Гренландын тэнгисийн ёроолд 3.6 километрийн гүнд урьд өмнө бүртгэгдээгүй экосистем илэрсэн нь дэлхийн шинжлэх ухааны анхаарлыг татаад байна. Энэхүү нээлт нь туйлын хүйтэн, харанхуй, асар өндөр даралттай орчинд амьдрал оршин тогтнож буйг нотолсноороо онцгой ач холбогдолтойд тооцогдож байна.
Судлаачдын мэдээлснээр далайн ёроолд метан гидратын бөөгнөрөл бүхий талбайд бичил биетнээс эхлээд энгийн олон эст организм хүртэлх өвөрмөц амьдралын тогтолцоо бүрэлдэн тогтжээ. Эдгээр амьд биетүүд нарны гэрэлгүй орчинд химийн энерги дээр суурилсан амьдралын хэлбэрээр оршиж байгаа нь шинжлэх ухаанд харьцангуй ховор тохиолдол юм.
Энэхүү экосистемийн хамгийн чухал онцлог нь метан хийг байгалийн жамаар “барьж тогтоон”, задралд оруулах үйл явцад амьд организм шууд оролцож байгаа явдал юм. Метан нь нүүрсхүчлийн хийгээс хэд дахин хүчтэй хүлэмжийн хийд тооцогддог тул уг процесс нь дэлхийн дулааралд нөлөөлөх байгалийн зохицуулалтын механизм байж болзошгүй хэмээн эрдэмтэд үзэж байна.
Судалгааны багийнхны тайлбарласнаар, Арктикийн бүсэд уур амьсгалын өөрчлөлт эрчимжихийн хэрээр далайн ёроолд хуримтлагдсан метан гидрат тогтворгүйжих эрсдэл нэмэгдэж байгаа. Харин шинээр илэрсэн энэхүү экосистем нь байгаль өөрөө тодорхой хэмжээнд эрсдэлийг саармагжуулах “биологийн шүүлтүүр” үүрэг гүйцэтгэж байж болзошгүйг харуулж байна.
Энэ нээлт нь зөвхөн далайн биологийн салбарт бус, уур амьсгал судлал, геологи, экологи зэрэг олон чиглэлийн судалгаанд шинэ асуулт, шинэ боломж нээж өгчээ. Тухайлбал, ийм нөхцөлд дасан зохицсон амьдралын хэлбэрүүдийг судалснаар Дэлхий дээрх амьдралын үүсэл хөгжил, цаашлаад Ангараг, Европ зэрэг бусад гариг, дагуул дээр амьдрал байх боломжийг үнэлэхэд чухал өгөгдөл болох боломжтой гэж эрдэмтэд онцолж байна.
Судлаачид ойрын жилүүдэд Арктикийн далайн гүнд илүү өргөн хүрээтэй судалгаа явуулж, уг экосистемийн бүтэц, тогтвортой байдал, уур амьсгалд үзүүлэх бодит нөлөөг нарийвчлан тогтоохоор төлөвлөж байгаа аж. Энэ нь хүн төрөлхтөн дэлхийн дулаарлыг ойлгож, байгалийн жамаар бий болсон хамгаалалтын механизмийг танин мэдэхэд чухал алхам болно гэж шинжээчид дүгнэж байна.
Дүгнэхэд, Арктикийн далайн гүнээс илэрсэн энэхүү шинэ экосистем нь байгаль орчин, уур амьсгалын судалгаанд томоохон ач холбогдолтой нээлт болж, дэлхий нийтийн шинжлэх ухааны анхаарлын төвд зүй ёсоор орж ирээд байна. Хүн төрөлхтөн байгаль өөрөө хэрхэн тэнцвэрээ хадгалж ирснийг илүү гүнзгий ойлгох боломж ийнхүү нээгдэж байна.
UiT Arctic University of Norway-ийн мэдээлэл — “Deepest gas hydrate cold seep ever discovered in the Arctic”, нийтэлсэн 2025 оны 12 р сарын 22
Сэтгэгдэл бичих