Сүүлийн өдрүүдэд Хятад, Японы харилцаа мэдэгдэхүйц хурцдаж, энэ нь зөвхөн дипломат болон аюулгүй байдлын хүрээнд бус, соёл, урлаг, худалдаа, аялал жуулчлалын салбарт ч бодит нөлөө үзүүлж эхэллээ. Хоёр улсын хоорондын зөрчил нь түүхэн асуудал, бүс нутгийн аюулгүй байдал, Тайванийн асуудалтай холбоотой байр суурийн зөрүүгээс үүдэн дахин сэдэрч байна.
Харилцаа хурцдаж буйг илтгэх нэгэн дохио нь Хятадад болсон Нанжингийн аллагын дурсгалын ёслол байв. Энэ жилийн ёслолыг Хятадын тал харьцангуй нам гүм, бага түвшинд зохион байгуулсан бөгөөд Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин оролцоогүй нь Японтой харилцаа эмзэг байгаа энэ үед анхаарал татсан үйл явдал боллоо. Хятадын албаныхан энх тайван, түүхэн сургамжийг онцолсон ч Японы дайны үеийн түүхтэй холбоотой сэдэв дахин сөхөгдөв.
Үүний зэрэгцээ цэргийн идэвхжил нэмэгдэж байна. Сүүлийн өдрүүдэд Хятад, Орос хоёр Японы ойролцоо хамтарсан агаарын патруль нислэг хийсэн нь Токиогийн зүгээс хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарлаа. Японы Батлан хамгаалах яам үүнийг бүс нутгийн аюулгүй байдалд дарамт учруулж буй үйлдэл хэмээн мэдэгдсэн бол үүний хариуд АНУ, Япон хамтарсан нислэгийн сургуулилалт явуулж, эвслийн батлан хамгаалах чадавхиа харуулсан байна.
Харилцааны хурцадмал байдал нь соёлын солилцоонд ч сөргөөр нөлөөлж эхэлжээ. Хятадын Гуанжоу хотод нээгдэхээр төлөвлөж байсан Studio Ghibli-ийн хамтран үүсгэн байгуулагч Хаяо Миязакид зориулсан үзэсгэлэн хойшлогдсон бөгөөд үүнээс гадна Японы уран бүтээлчдийн тоглолт, кино нээлт, соёлын арга хэмжээнүүд дараалан цуцлагдах, хойшлох тохиолдол нэмэгдээд байна. Мөн аялал жуулчлалтай холбоотой анхааруулга, тээврийн зарим чиглэлийг зогсоох, Японы далайн гаралтай бүтээгдэхүүнд тавьсан хязгаарлалт дахин чангарч байгаа нь хоёр улсын харилцаанд эдийн засгийн дарамт үүсгэж байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар, өнөөгийн нөхцөл байдал нь Хятад–Японы харилцаанд урт хугацааны үл итгэлцэл дахин гүнзгийрч буйг илтгэж байна. Улс төр, аюулгүй байдлын маргаан нь “зөөлөн хүч” гэж тооцогддог соёл, урлагийн солилцоонд хүртэл нөлөөлж эхэлсэн нь хоёр улсын харилцаа богино хугацаанд зөөлрөх магадлал бага байгааг харуулж байна.
Гэсэн хэдий ч Хятад, Япон хоёр нь бүс нутгийн эдийн засаг, худалдааны хувьд бие биенээсээ гүн хамааралтай хэвээр байгаа тул хурцадмал байдлыг бүрэн даамжруулахгүй байх, дипломат шугамаар харилцаагаа тодорхой түвшинд хадгалах оролдлого цаашид үргэлжлэх төлөвтэй байна.
Эх сурвалж:
Reuters, AP News, Bloomberg – 2025 оны 12 сар
Сэтгэгдэл бичих